کوشش هایی بی نتیجه برای تکمیل پاسارگاد

مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه ای از سازه های باستانی برجای مانده از دوران هخامنشی است که در شهرستان پاسارگاد در استان فارس جای گرفت. این مجموعه در برگیرنده ساختمان هایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، پاسارگاد، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، ساختارهای دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطهٔ مقدس و تنگه بلاغی است.

کوشش هایی بی نتیجه برای تکمیل پاسارگاد

این مجموعه، پنجمین مجموعه ثبت شده در فهرست آثار میراث جهانی در ایران است که در نشست یونسکو که در تیرماه سال 1383 در چین برگزار گردید به دلیل دارا بودن شاخص های فراوان با صد در صد آرا در فهرست میراث جهانی به ثبت رسید. این مجموعه همچنین در تاریخ 24 شهریور 1310 با شماره 19 در فهرست آثار ملی ثبت شده است. شهرستان پاسارگاد در فاصله حدود 118 کیلومتری شمال مرکز استان فارس واقع شده است.

نیم قرن از شروع عملیات موزه پاسارگاد که قرار بود روزی ویترین میراث فرهنگی ایران باستان باشد گذشت، اما همچنان در مرحله پیش از راه اندازی است و خود به اثری تاریخی و عتیقه بدل شده و شکل دخمه ای در زیرخاک را گرفته است.

50 سال پیش ساخت موزه پاسارگاد در کنار آرامگاه کوروش شروع شد و تاکنون به طور متوسط سالانه تنها یک درصد پیشرفت فیزیکی داشته، به گونه ای که می توان این پروژه را معطل مانده ترین طرح عمرانی - فرهنگی کشور دانست.

ساخت این مجموعه در سال 49 در کنار آرامگاه کوروش و مجموعه جهانی پاسارگاد شروع شد و با کاربری های فرهنگی از جمله موزه، گالری، گنجینه، کتابخانه، بخش سمعی و بصری و سالن کنفرانس در دستور کار وزارت فرهنگ و هنر وقت نهاده شد و طراحی این سازه به حسین امانت طراح برج آزادی تهران، دانشگاه صنعتی شریف واگذار شد.

ویژگی منحصر به فردی که این موزه را از سایر مجموعه های مشابه متمایز نموده پنهان بودن آن در دل زمین است به گونه ای که از نمای بیرونی تنها به شکل تپه طبیعی می ماند اما در زیرزمین وسعتی پنج هزار متر مربعی دارد و این سازه عظیم بتنی به گونه ای طراحی شده که هیچ آسیبی به منظر آثار تاریخی و جهانی ارزشمند این محدوده نخواهد زد.

ساخت و ساز بتنی این مجموعه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی انجام شد که تحولات سیاسی کشور تکمیل این پروژه فرهنگی را متوقف کرد به گونه ای که به شکل دخمه ای متروکه رها شد.

در نیمه های دهه هشتاد شمسی پاکسازی موزه پاسارگاد که در طول سه دهه رها شده بود در دستور کار متولیان و فعالان میراث فرهنگی نهاده شد و تکمیل این سازه به صورت کند دنبال شد و در حال حاضر به گفته متولیان امر، این موزه حدود 50 درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

تاثیر موزه

مدیر گروه رشته موزه دانشگاه هنر شیراز گفت: نقش و تأثیرگذاری موزه در ابعاد مختلفی نظیر گردشگری و اقتصاد در جهانی امروز بر کسی پوشیده نیست و در حال حاضر برخی کشورها و شهرهای بزرگ جهان با موزه هایشان شناخته شده هستند.

محمود میرعزیزی اضافه نمود: در برخی کشورهای اروپایی، موزه بعنوان یکی از دروس به مدارس راه پیدا نموده و حتی در درمان برخی بیماری ها نیز در بخش علوم پزشکی به کار گرفته شده است.

وی گفت: در حال حاضر موزه ها در جهان بعنوان مجتمع های فرهنگی و هنری شناخته می شوند، زیرا مردم جهان به صندلی و تأثیرگذاری این اماکن پی بردند.

وی ایران و استان فارس را از لحاظ میراث فرهنگی و باستانی غنی توصیف کرد و گفت: در مورد ساخت و احداث موزه در کشور ما و خصوصاً استان فارس با پیشینه کهن تاریخی، کار چندانی نشده است.

این استاد دانشگاه هنر شیراز با بیان اینکه ساخت و تکمیل موزه پاسارگاد 50 سال است که معطل مانده، اضافه نمود: ایجاد موزه در فارس به نسبت سایر نقاط کشور اهمیت بیشتری دارد، زیرا این خطه مقصد بسیاری از گردشگران خارجی و داخلی و همچنین پژوهشگران مطرح جهان در حوزه باستان شناسی است.

او با انتقاد از عملکرد ضعیف فارس در حوزه ایجاد موزه، گفت: با وجود ظرفیت عظیم فرهنگی در این استان کار چندانی در مورد ساخت موزه نشده، در حالیکه برخی استان های دیگر نظیر اصفهان و تهران در این خصوص قوی تر از فارس عمل نموده اند.

میرعزیزی بر اینکه موزه پاسارگاد وجه بین المللی دارد تاکید و اضافه نمود: امکان ندارد گردشگر خارجی به ایران سفر و از فارس و خصوصاً پاسارگاد بازدید نکند، زیرا در این محل یکی از قدیمی ترین آثار باستانی ثبت جهانی شده قرار گرفته است.

وی به اینکه ساخت موزه پاسارگاد از سال 49 شروع و در این مدت تنها 50 درصد پیشرفت فیزیکی داشته اشاره نمود و گفت: به هیچ وجه این موضوع قابل پذیرش نیست که ظرف نیم قرن ساخت یک موزه مهم در کشور به اتمام نرسیده باشد.

مدیرگروه رشته موزه دانشگاه هنر شیراز بیان نمود: طرح ایجاد موزه پاسارگاد متعلق به حسین امانت، یکی از مفاخر ایرانی در حوزه معماری است و طرح ساخت این موزه به دلیل ویژگی هایی خاص، بی نظیر و منحصر به فرد است.

وی با بیان این مطلب که طراحی موزه پاسارگاد یکی از شاخص ترین طرح های معماری کشور است، ادامه داد: طراحی این سازه فرهنگی به گونه ای صورت گرفته که آسیبی به منظر و سیمای پایگاه جهانی پاسارگاد وارد نکند و به همین دلیل این موزه در زیر زمین در حال ساخت است و بعد از ایجاد جز یکی از سازه های منحصر به فرد ایران قلمداد خواهد شد.

میرعزیزی گفت: در حال حاضر اغلب آثار تاریخی و باستانی شاخص و کشف شده از مجموعه های پاسارگاد و تخت جمشید در موزه هایی خارج از استان فارس قرار گرفته است در صورتی که اگر موزه ای مادر و جامع در این استان وجود داشت می توانست این آثار را در سرزمین مادری به نمایش گذاشت.

طرحی که به فارس نرسید

وی در بخش دیگری از سخنان خود بیان نمود: سال 85 طرحی در کشور در مورد ایجاد موزه های منطقه ای در دستور کار نهاده شد و بر مبنای آن موزه ای در سیستان و بلوچستان و خراسان ایجاد شد تا مردم برای بازدید از ویژگی های بومی هر منطقه بتوانند در همان محل به موزه جامع مراجعه و از میراث آن خطه بازدید نمایند و علیرغم اینکه وعده ایجاد این موزه در فارس نیز داده شده، اما این کار انجام نشد.

استاد دانشگاه هنر شیراز گفت: موزه پارس در شیراز ایجاد شده، اما این مکان بسیار کوچک است و نمی تواند نقش موزه جامع فارس با ظرفیت غنی تاریخی که دارد را بازی کند و این استان احتیاجی جدی به داشتن یک موزه مادر و جامع دارد.

وی با بیان اینکه فارس به لحاظ تمدن و فرهنگ مستقل است، گفت: لازم است که این خطه حداقل یک موزه مستقل و جامع داشته، اما اکنون این ظرفیت فراهم نیست و حتی دانشجویان این رشته به ناچار مجبورند برای طی دوره های تخصصی به تهران سفر نمایند.

موزه پاسارگاد می تواند مادر باشد

میرعزیزی اضافه نمود: موزه پاسارگاد می تواند بعنوان موزه جامع و مادر استان فارس تلقی گردد البته در صورتی که مسئولان امر کار نیمه تمام ساخت این مکان را به اتمام برسانند؛ برخی مصالح به کار رفته در موزه پاسارگاد قدمتی 50 ساله دارند و قطعاً فرسوده شده و اگر مسئولان به طور جدی موضوع تکمیل این سازه را دنبال ننمایند شاید دیگر امکان آن وجود نداشته باشد در صورتی که قطعاً با احتساب افزایش نرخ ها، اکنون ده ها میلیارد تومان پول کشور زیرزمین بلااستفاده مانده است.

مدیر گروه رشته موزه دانشگاه هنر شیراز در ادامه سخنان خود گفت: موزه هنرهای معاصر در ابتدا قرار بود در شیراز ایجاد گردد و در حالیکه طراحان خارجی طرح ایجاد این موزه را در این شهر طراحی نموده، اما در نهایت این مکان در تهران ایجاد شد.

میرعزیزی گفت: معطل ماندن و کوتاهی در ساخت موزه پاسارگاد به هیچ وجه پذیرفتنی نیست و تکمیل این بنا بعنوان موزه ای ملی احتیاجمند عزم مسئولان امر در سطح استان و کشور دارد.

موزه پاسارگاد تاریخی شد

رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس به خبرگزاری جمهوری اسلامی گفت: ساخت موزه پاسارگاد به اندازه ای طولانی شده که می توان روند ساخت آن را به عنوان اثری تاریخی قلمداد کرد.

مسعود منیعاتی اضافه نمود: جای خالی یک موزه مجهز در کنار میراث جهانی پاسارگاد و تخت جمشید شدیداً احساس می گردد که قطعاً تکمیل موزه پاسارگاد می تواند این خلا را پر کند.

وی ادامه داد: حدود پنج سال پیش در پی پیگیری های فعالان میراث فرهنگی استان فارس بودجه ای برای تکمیل موزه پاسارگاد و باغ موزه مشاهیر شیراز تخصیص داده، اما این میزان کفاف تکمیل این دو طرح بزرگ را ندارد.

کوشش های بی نتیجه

رئیس اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان پاسارگاد گفت: کوشش هایی برای تکمیل موزه پاسارگاد در سالیان گذشته صورت گرفته اما هنوز به جایی نرسیده است.

محمد نصیری اضافه نمود: اخیراً نیز رایزنی هایی در سطح ملی صورت گرفته که اگر مورد قبول مسئولان کشوری قرار گیرد بزودی اتفاقات خوبی در مورد تکمیل این طرح نیمه تمام رخ خواهد داد.

وی با اشاره به اینکه این طرح تاکنون 50 درصد پیشرفت فیزیکی داشته در جواب این سوال که تکمیل موزه پاسارگاد احتیاجمند چه میزان اعتبار است، گفت: براساس آنالیز هایی که قبل از نوسانات مالی اخیر صورت گرفته، تکمیل این موزه به حدود 10 میلیارد تومان اعتبار احتیاج دارد.

رئیس اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان پاسارگاد ادامه داد: از سال 85 تاکنون اقداماتی در مورد بهسازی، مرمت بتن های خرد شده این بنا و آرماتورهای بیرون مانده آن صورت گرفته است.

وی اضافه نمود: سقف این موزه در اثر گذر زمان مستهلک شده و نشتی آب داشت که بتن ریزی مجدد آن نیز انجام و اکنون به طور کامل عایق شده تا از نفوذ آب به داخل مجموعه جلوگیری گردد.

وی با بیان اینکه کار پوشش موزه پاسارگاد تکمیل شده، اضافه نمود: در حال حاضر حفاظت این محل در مواجهه با عوامل طبیعی صورت گرفته است.

نصیری بیان نمود: در حال حاضر موزه پاسارگاد با پنج هزار متر مربع وسعت در حال ساخت است که سه هزار متر مربع آن از قبل طراحی و مابقی در طرح های بعدی به آن اضافه شده است.

وی با بیان اینکه این موزه نمای بیرونی ندارد و زیرزمین بنا شده، گفت: خاکریزی هایی در نمای بیرونی این موزه صورت گرفته که به شکل تپه شنی است و تنها در قسمت بیرونی این محل یکسری کارهای محوطه سازی و ورودی مجموعه باید انجام گردد.

پول باشد دو ساله تمام است

رئیس اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان پاسارگاد در پاسخ به این سوال که زمان مورد احتیاج برای تکمیل این موزه چه مدت است؟ گفت: اگر بودجه مورد احتیاج برای تکمیل موزه پاسارگاد تأمین گردد این آمادگی وجود دارد که ظرف دو سال این مجموعه به بهره برداری کامل برسد. او ادامه داد: با تکمیل این موزه اشیای باستانی کشف شده از مجموعه جهانی پاسارگاد به این موزه منتقل می گردد و در سرزمین اصلی در معرض دید بازدیدنمایندگان قرار خواهد گرفت. نصیری بیان نمود: این مجموعه بعد از افتتاح به موزه تخصصی هخامنشیان تبدیل خواهد شد که در کشور نمونه آن وجود ندارد.

اعتبارات کافی نیستند

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان فارس پیرامون اقدامات صورت گرفته برای تکمیل موزه پاسارگاد گفت: اعتبارات ملی برای تکمیل این سازه تخصیص داده شده اما کافی نیست. مصیب امیری اضافه نمود: رایزنی هایی برای انعقاد قراردادی با بخش خصوصی برای تکمیل موزه پاسارگاد در حال اجرا است که امیدواریم هرچه سریعتر به نتیجه برسد.

موزه پاسارگاد در احاطه میراث جهانی پاسارگاد و تخت جمشید نهاده شده و این ظرفیت را دارد که به مقصد جدید گردشگری برای فارس و ایران تبدیل گردد، البته اگر از بلاتکلیفی نیم قرنی رهایی یابد.

منبع: ایرنا

منبع: همگردی

به "کوشش هایی بی نتیجه برای تکمیل پاسارگاد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "کوشش هایی بی نتیجه برای تکمیل پاسارگاد"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید