غافلگیری آمریکایی - هخامنشی در راه است؟

هفتمین سفر رییس جمهور ایران به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل در حالی سرانجام یافت، که برخلاف بعضی تصورها، قول هایی که برای بازگرداندن الواح هخامنشی به ایران مطرح شده بودند، با گذشت چند دهه تاخیر، جامه عمل نپوشیدند.

غافلگیری آمریکایی - هخامنشی در راه است؟

اگر هدایای قبلی را که در طول 6 سفر قبلی رئیس جمهور به سازمان ملل داده شده بود همراه با احتمال هایی که برای بازگشت الواح هخامنشی مطرح می شدند، کنار هم قرار دهیم، چشم انتظاری فعالان و دوستداران میراث فرهنگی برای بازگشت الواح هخامنشی که در طول چند سال گذشته به الواح شیکاگو معروف شده بود، انتظار بی جایی نبوده است.

البته زمانی حدسیات برای بازگشت الواح هخامنشی همراه با حسن روحانی و هیات همراه قوت گرفت که محمدحسن طالبیان - معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی - در نشست خبری 31 شهریور که برای رونمایی از 300 شیء تاریخی از راه رسیده از اسپانیا در موزه ملی ایران برگزار گردید، اعلام نمود: این دیپلماسی فعال فرهنگی (برگزاری نمایشگاه های بین موزه ای بین ایران و کشورهای دیگر) باعث شده در حوزه های دیگر از جمله استرداد اموال فرهنگی تاریخی شاهد اتفاقات خوبی باشیم. در روزهای آینده نیز خبرهای خوشی از استرداد اموال تاریخی خواهیم شنید. بسیار خوشحالم که به وسیله دیپلماسی فرهنگی شاهد اتفاقات بسیار خوب در کشور هستیم.

6 سال قبل، نخستین هدیه تاریخی روحانی از آمریکایی ها به خاک ایران رسید، جام سیمین شیردال که ششم مهر ماه 1392 بعد از سرانجام سفر روحانی به نیویورک و در فرودگاه مهرآباد رونمایی شد؛ هدیه ای که هر چند بعد از آن صحبت هایی مبنی بر تقلبی بودن اش مطرح شد، اما در زمان رونمایی از این اثر در فرودگاه مهرآباد اعلام شد که شیردال تاریخی از سال 2003 نزد آمریکایی ها بوده و قرار بر تحویلِ آن به ایران بود، اما تا آن تاریخ امکان این امر، فراهم نشده بود. اثری که گفته می شد متعلق به 2700 سال قبل است.

نقش برجسته سر سرباز هخامنشی که 90 سال پیش در ایران کشف شد و حدود 80 سال بعد به صورت غیرقانونی سر از کانادا و سپس آمریکا درآورد، دومین هدیه تاریخی آمریکایی ها به مردم ایران بود که سال قبل، با رایزنی های بین المللی و پیگیری های حقوقی وزارت امور خارجه و میراث فرهنگی همراه با رییس جمهور که از مجمع عمومی سازمان ملل به کشور برمی گشت، به ایران برگردانده شد.

هدیه ای که باز هم سیاستمداران و کارشناسان از آن به عنوان یک استرداد فرهنگی یاد کردند و آن را حاوی پیغام های مهمی دانستند. حتی به باور آنها در آن موقع، استرداد آثار تاریخی ایران در سال های گذشته و استرداد این اثر متفاوت از رویکرد و موضع دولت آمریکا با همراهی و همدلی و ارتباط مجامع فرهنگی، علمی، کارشناسان خارجی و علاقه مندان به هنر و تاریخ ایران در خارج از کشور صورت گرفت که نشان از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی، اهمیت زبان دیپلماسی و استفاده از آن در بازگرداندن دیگر آثار تاریخی کشورمان است.

روحانی نه تنها از آمریکایی ها، بلکه از روس ها نیز هدیه تاریخی گرفته است. او در سفر مهر ماه سال 1393 خود به روسیه از پوتین یک سپر تاریخی به عنوان ابزار دفاعی هدیه گرفت که هر چند سیاسیون از آن تعابیر مختلفی داشتند، اما با دستور ولادیمیر ولادیمیرویچ پوتین، رئیس جمهور روسیه کارکنان کاخ کرملین آستاراخان (قلعه تاریخی تسیخ هاوس که در جنگ جهانی اول دژ و انبار مهمات بوده است) قابی را که درون آن سپری رزمی از قرن 17 میلادی بود، به رییس جمهوری ایران هدیه دادند.

سپر رزمی یکی از سربازان شاه عباس اول از جنس برنز و طلا، و مربوط به جنگی بوده که در آن دوره (1603 تا 1618 میلادی) میان ترکیه و ایران رخ داده است، سپری که قدری ضربه هم خورده است.

اما می توان گفت هدیه هایی که در دولت روحانی به رَجُل سیاسی ایرانی داده شده، به جز چند مورد خاص که البته آن هم در دولت تدبیر و امید رخ داده، چندان مرسوم نبوده است. چون معمولا در این نوع از دیدارهای دیپلماتیک هدایایی در قالب صنایع دستی کشورها بین مسئولان کشورها رد و بدل می گردد؛ نمونه هایی از آن ها را در موزه های شخصی روسای جمهور سابق ایران می توان دید.

از مناسبات سیاسی و ارتباط های دولتمردان آمریکا با ایران که بگذریم، حالا باز هم نوبت به الواح هخامنشی می رسد، کتیبه ها یا همان تبلت های تاریخی که حدود 80 سال قبل با قرار مطالعه و آنالیز از کشور خارج شدند تا بعد از مطالعه و خوانشِ کامل کتیبه ها به کشور برگردانده شوند، اما این قول تا امروز یعنی چیزی حدود هشت دهه طول کشیده است.

حالا در کنار پیگیری هایی که حتما مسئولان وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره آخرین وضعیت الواح هخامنشی در شیکاگو و زمان برگشت اش به تهران انجام دادند اما از سه ماه قبل هیچ خبرِ جدیدی از آن منتشر نکردند، که بگذریم، یک امید هنوز باقی است، آن هم زمان برگشتِ محمدجواد ظریف - وزیر امور خارجه - به تهران. با توجه به زمانِ احتمالی بازگشت وی که در 24 ساعت آینده انجام می گردد، می توان این امید را داشت که شاید او دستِ پر و با خبری از الواحِ هخامنشی به تهران برسد.

خبری که اگر وزیر امور خارجه حامل آن باشد، در کنار همه اتفاقات و اما و اگرهای سیاسی رخ داده در طول سفر 10 روزه وی به نیویورک، می تواند بهترین خبر و اتفاقِ خوش فرهنگی و تاریخی در طول چند سال گذشته باشد که قدرت مجامع فرهنگی و علمی را نشان می دهد. آن هم در کنار همه احتمال هایی که برای مصادره همیشگی الواح هخامنشی بعد از تحریم های رخ داده توسط دولت آمریکا مطرح می شدند. همراهی و ارتباط مجامع فرهنگی، علمی و کارشناسان خارجی که می تواند نشان از ظرفیت دیپلماسی فرهنگی، اهمیت زبان دیپلماسی و استفاده از آن در بازگرداندن دیگر آثار تاریخی ایران به کشور باشد.

منبع: دنیای سفر

به "غافلگیری آمریکایی - هخامنشی در راه است؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "غافلگیری آمریکایی - هخامنشی در راه است؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید